Elektrik kabelinin qızması evdə və obyektlərdə ən ciddi xəbərdarlıq əlamətlərindən biridir. Kabelin, rozetkanın, açarın və ya elektrik panelindəki bağlantının isti olması normal qəbul edilməməlidir. Bəzən səbəb xəttə çox cihaz qoşulması olur, bəzən isə boş kontakt, yanlış seçilmiş avtomat, köhnə naqil, uyğun olmayan uzadıcı və ya gizli qısaqapanma riski özünü qızma ilə göstərir. Əsas qayda sadədir: kabel qızırsa, səbəb tapılmadan istifadə davam etdirilməməlidir.
Bu yazıda elektrik kabeli qızırsa nəyi təhlükəsiz yoxlamaq olar, hansı hallarda xətti dərhal söndürmək lazımdır və nə zaman peşəkar elektrik xidməti çağırmaq vacibdir suallarına praktik cavab veririk. Məqsəd kabeli özbaşına sökmək deyil, riski düzgün qiymətləndirib təhlükəsiz həll seçməkdir.
Ən yayılmış səbəb xəttin artıq yüklənməsidir. Eyni rozetka və ya xəttə elektrik sobası, su qızdırıcısı, kondisioner, paltaryuyan və ütü kimi güclü cihazlar qoşulanda kabel normadan artıq cərəyan daşıya bilər. Kabelin kəsiyi bu yükə uyğun deyilsə, naqil qızmağa başlayır və zamanla izolyasiya zədələnə bilər.
İkinci geniş səbəb zəif kontaktdır. Klemma tam sıxılmayıbsa, rozetka içində kontakt boşalıbsa və ya paneldə naqil düzgün oturmayıbsa, həmin nöqtədə müqavimət artır. Müqavimət artdıqca istilik yaranır. Bu problem çox vaxt rozetka arxasında, paylayıcı qutuda və ya elektrik şitində gizli qalır.
Kabel, rozetka və ya panel ətrafında yanıq iyi, qaralma, ərimə izi və plastik qoxusu varsa, xətti dərhal söndürmək lazımdır. Bu, izolyasiyanın artıq zədələndiyini və qızmanın təhlükəli mərhələyə keçdiyini göstərə bilər. Təkrar qoşub “bəlkə düzəldi” demək riski artırır.
Kabel qızması ilə yanaşı avtomat da atırsa, artıq yüklənmə və ya nasazlıq ehtimalı artır. Avtomatı daha böyük nominala dəyişmək çıxış yolu deyil. Avtomat kabeli qorumaq üçündür və naqilə uyğun seçilməlidir. Bu mərhələdə avtomatların quraşdırılması və dəyişdirilməsi yalnız diaqnostikadan sonra edilməlidir.
Ştepsel isti olur, rozetka boş oturur və ya cihaz işləyərkən cızıltı səsi gəlirsə, kontakt problemi ola bilər. Belə nöqtələr güclü cihazlarda daha tez qızır. Lazım olduqda rozetka və açarların quraşdırılması və dəyişdirilməsi ilə nasaz hissə yenilənməlidir.
Əvvəlcə qızan xəttə qoşulan cihazları ayırın. Cihazların gücünü və eyni anda neçə cihazın işlədiyini qeyd edin. Problem yalnız müəyyən cihaz qoşulanda yaranırsa, səbəb həmin cihaz, ştepsel və ya ona gedən xətt ola bilər. Problem cihazlar ayrıldıqdan sonra da davam edirsə, xətti işlətməmək lazımdır.
Uzadıcı və üçlük istifadə olunursa, onu dərhal yoxlama siyahısına daxil edin. Keyfiyyətsiz və nazik kabelə malik uzadıcılar güclü cihazlarda tez qızır. Belə vəziyyətdə müvəqqəti adapterlərlə problemi gizlətmək əvəzinə elektrik xətlərinin çəkilməsi və yenilənməsi daha doğru həll ola bilər.
Divar içindəki kabelin qızmasını gözlə görmək çətindir. Amma işıqların titrəməsi, rozetkanın qızması, avtomatın atması, yanıq iyi və cihazların qeyri-sabit işləməsi gizli xətt probleminə işarə edə bilər. Usta belə hallarda xətti yük altında ölçür, kontaktları yoxlayır, panel və paylayıcı qutularda qızma izlərini araşdırır.
Əgər qısaqapanma ehtimalı varsa, xətti təkrar-təkrar qoşmaq olmaz. Nasaz sahə ayrılmalı və səbəb tapılmalıdır. Bu cür hallarda qısaqapanmaların aradan qaldırılması xidməti təhlükəsiz diaqnostika üçün vacibdir.
Kabel qızmasının səbəbi bəzən rozetkada deyil, elektrik panelində olur. Boş klemma, qaralmış şin, köhnə avtomat və qarışıq qruplaşdırma xəttdə gərginlik itkisi və qızma yarada bilər. Paneldə istilik, qoxu və ya səs varsa, qapağı açıb müdaxilə etmək əvəzinə xətti söndürüb usta çağırmaq lazımdır.
Panel problemi aşkar edilərsə, elektrik panellərinin yığılması və təmiri ilə avtomatlar, kontaktlar və xətt bölgüsü düzgün qaydaya salınmalıdır. Səliqəli panel gələcək nasazlıqların da tez tapılmasına kömək edir.
Gərginlik düşməsi və zəif kontakt bir-biri ilə əlaqəli ola bilər. Xəttdə boş bağlantı varsa, yük altında gərginlik düşür və həmin nöqtə qızır. İşıqlar zəifləyib-güclənirsə, cihazlar öz-özünə dayanırsa və kabel qızırsa, gərginlik problemlərinin diaqnostikası və həlli üçün ölçmə aparılmalıdır.
Peşəkar elektrik ustası əvvəlcə qızan xəttin hansı cihazlara xidmət etdiyini, kabelin kəsiyini, avtomatın nominalını, paneldəki kontaktları və rozetka vəziyyətini yoxlayır. Lazım gəldikdə xətt yük altında test edilir, problemli kontakt yenilənir, uyğun kabel çəkilir və ya yeni qoruma elementi quraşdırılır. Güclü cihazların təhlükəsiz qoşulması üçün elektrik avadanlıqlarının qoşulması da düzgün xəttlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Kabel toxunanda istidirsə, rozetka qızırsa, yanıq iyi varsa, avtomat atırsa, uzadıcı isinir və ya eyni xəttdə bir neçə güclü cihaz işləyirsə, problemi gecikdirməyin. Elektrik-ustasi.az üzərindən sifariş göndərərək kabel qızması, xətt yüklənməsi, rozetka və panel problemləri üçün peşəkar elektrik ustası çağıra bilərsiniz.
Elektrik kabelinin qızması çox vaxt xəttin yükləndiyini, kontaktın zəif olduğunu və ya qoruma elementlərinin düzgün seçilmədiyini göstərir. Sadə görünən istilik sonradan izolyasiya zədəsi və qısaqapanmaya çevrilə bilər. Təhlükəsiz həll səbəbi ölçmə ilə tapmaq, xətti real yükə uyğunlaşdırmaq və problemli bağlantıları peşəkar şəkildə yeniləməkdir.
