Rozetkada elektrik olmadıqda ilk diqqət edilən yer adətən avtomatdır. Lakin avtomat atmayıbsa və digər otaqlarda enerji varsa, nasazlıq həmin rozetkada, rozetka qrupunun əvvəlki nöqtəsində, paylayıcı qutuda və ya divar içindəki naqildə ola bilər. Xətt görünüşdə normal qalsa da boş kontakt, yanmış klemens və qırılmış nul bağlantısı rozetkanın işləməsini dayandıra bilər.
Bu problemi sadəcə rozetkanı dəyişməklə həll etmək həmişə mümkün deyil. Eyni qrupdakı bir neçə rozetka işləmirsə, nasazlıq zəncirin başlanğıcında ola bilər. Yanıq qoxusu, qızma, çırtıltı və qaralma varsa xəttdən istifadə etmək təhlükəlidir. Peşəkar yoxlama üçün elektrik xidmətləri bölməsinə baxa və ya elektrik ustası sifarişi verə bilərsiniz.
Avtomat əsasən artıq yük və qısaqapanmaya reaksiya verir. Naqilin bir hissəsi qırıldıqda, klemens boşaldıqda və ya kontakt yanıb ayrıldıqda böyük cərəyan yaranmaya bilər. Buna görə avtomat açıq vəziyyətdə qalır, amma rozetkaya faza və ya nul çatmır. Nasazlıq yalnız bir nöqtədə və ya bütün rozetka qrupunda görünə bilər.
Bəzən avtomatın mexanizmi də xaricdən açıq görünsə belə düzgün kontakt vermir. Elektrik şitində avtomat çıxışı, nul şinası və qrup kabeli ölçülməlidir. Bu iş canlı hissələrə yaxın aparıldığı üçün yalnız uyğun ölçü cihazı və təhlükəsizlik qaydaları ilə görülməlidir.
Rozetkanın arxasındakı faza və nul naqilləri vintli və ya yaylı klemenslə tutulur. Klemens boşalanda kontakt qızır, izolyasiya sərtləşir və bir müddət sonra naqil tam ayrılır. Rozetka qapağında saralma, yanıq qoxusu və ya fişin boş oturması bu ehtimalı artırır. Belə hallarda rozetka və açarların dəyişdirilməsi ilə yanaşı xətt də yoxlanmalıdır.
Bir neçə rozetka eyni anda işləmirsə, paylayıcı qutudakı birləşmə boşalmış və ya yanmış ola bilər. Köhnə burma birləşmələr, mis və alüminium naqilin səhv qoşulması, zəif klemens və artıq yük bu nöqtədə qızma yaradır. Qutu divar və ya tavan arxasında gizli olduğundan nasazlığı tapmaq üçün xətt ardıcıllığı izlənir.
Divara mismar və ya dübel vurulması, təmir zamanı kabelin kəsilməsi, nəm və köhnə izolyasiya naqili zədələyə bilər. Kabel qismən zədələnibsə rozetka bəzən işləyib sonra sönə bilər. Belə xəttdə sadəcə ucları birləşdirmək əvəzinə zədənin yeri və kabelin ümumi vəziyyəti qiymətləndirilməlidir.
İndikator fazanın olduğunu göstərə bilər, lakin nul qırılıbsa cihaz işləməyəcək. Sadə indikator bu problemi tam müəyyən etmir; faza-nul və faza-torpaq ölçmələri müqayisə edilməlidir. Nul bağlantısının zəifləməsi qızma və qeyri-sabit gərginlik də yarada bilər. Xüsusilə bir neçə otaqda işıqlar və rozetkalar qəribə davranırsa, ümumi nul xətti yoxlanmalıdır.
Gərginlik qeyri-sabitdirsə və cihazlar sönüb-yanırsa gərginlik problemlərinin diaqnostikası aparılmalıdır. Bir neçə cihazı sınaq üçün təkrar-təkrar qoşmaq onların zədələnmə riskini artırır.
Qapaqları açmadan əvvəl başqa cihazla rozetkanı yoxlamaq, eyni otaqdakı digər rozetkaların işləyib-işləmədiyini müəyyən etmək və elektrik şitində avtomatların vəziyyətinə baxmaq olar. RCD və ya differensial avtomat varsa, onun atıb-atmadığını da yoxlayın. Lakin rozetkanı sökmək, naqillərə toxunmaq və canlı xətt üzərində ölçmə aparmaq təhlükəlidir.
Yanıq qoxusu, qızma, çırtıltı və qaralma varsa həmin qrupun avtomatını söndürün. Qısaqapanma izi görünürsə qısaqapanmaların aradan qaldırılması üzrə təcili yoxlama tələb olunur. Su və nəm olan zonalarda rozetkaya yaxınlaşarkən daha ehtiyatlı olmaq lazımdır.
Usta yoxlamaya şitdən başlayır: avtomatın giriş və çıxışını, nul şinasını və qrup kabelini ölçür. Sonra işləməyən rozetkaya qədər xətt üzrə son işlək nöqtə tapılır. Bu üsul nasazlığın rozetkada, əvvəlki bağlantıda, paylayıcı qutuda və ya kabeldə olduğunu müəyyən etməyə kömək edir.
Yanmış rozetka dəyişdirilir, boş klemenslər yenilənir, zədələnmiş kabel hissəsi təhlükəsiz şəkildə bərpa olunur. Xətt köhnə və bir neçə yerdən zəifdirsə elektrik xətlərinin çəkilməsi və yenilənməsi daha sağlam həll ola bilər. Şitdə problem varsa elektrik panelinin təmiri də aparılır.
Rozetka qızırsa, yanıq qoxusu gəlirsə, qapaqda qaralma varsa, bir neçə nöqtə eyni anda sönübsə, işıqlar titrəyirsə və ya şitdən səs gəlirsə gecikməyin. Mümkündürsə problemli qrupun avtomatını söndürün və rozetkadan istifadə etməyin.
Avtomatın atmamış olması xəttin təhlükəsiz olduğunu göstərmir. Boş kontakt və qırılmış naqil avtomatı işə salmadan qızma yarada bilər. Dəqiq ölçmə və ardıcıl diaqnostika nasazlığı mənbəyindən tapır, rozetkanın və bütün qrupun təhlükəsiz işləməsini bərpa edir.
