RCD və differensial avtomat ev elektrik sistemində ən vacib qoruma elementlərindəndir. Adi avtomat əsasən artıq yük və qısaqapanmaya reaksiya verir, RCD isə fazadan çıxan və nuldan qayıdan cərəyan arasındakı fərqi izləyir. Əgər cərəyanın bir hissəsi zədələnmiş izolyasiyadan, nəm rozetkadan, cihaz korpusundan və ya torpaqlama xəttindən sızırsa, qoruyucu xətti ayırır. Buna görə RCD-nin atması çox vaxt nasazlıq deyil, təhlükəni vaxtında göstərən xəbərdarlıqdır.
Problem paltaryuyan qoşulanda, su qızdırıcısı işləyəndə, hamamda nəm artanda, mətbəxdə bir neçə cihaz eyni anda istifadə ediləndə və ya yağışdan sonra həyət xəttində yarana bilər. Belə vəziyyətdə qoruyucunu təkrar-təkrar qaldırmaq düzgün deyil. Əvvəlcə xəttin niyə ayrıldığını tapmaq lazımdır. Peşəkar yoxlama üçün elektrik xidmətləri bölməsinə baxa və ya birbaşa elektrik ustası sifarişi verə bilərsiniz.
RCD sızma cərəyanını izləyən qoruyucu cihazdır. Differensial avtomat isə bir çox hallarda sızma cərəyanı ilə yanaşı artıq yük və qısaqapanmaya qarşı qorumanı da bir korpusda birləşdirir. Hamam, mətbəx, su qızdırıcısı, paltaryuyan, kombi, kondisioner, həyət işıqlandırması və nəm zonalarda bu qoruma xüsusilə vacibdir. Sağlam sistemdə RCD yalnız real sızma, izolyasiya zəifliyi və ya bağlantı səhvi olduqda atmalıdır.
Əgər RCD tez-tez atırsa, səbəb yalnız qoruyucu cihazın özündə olmaya bilər. Yanlış qoşulmuş nul, zəif torpaqlama, nəm kabel keçidi, boş klemens, köhnə rozetka və ya cihazın daxilindəki izolyasiya nasazlığı eyni nəticəni verə bilər. Buna görə cihazı kor-koranə dəyişmək əvəzinə, bütün xətt üzrə diaqnostika aparmaq daha təhlükəsizdir.
RCD atmasının mənbəyi bir cihazda, bir rozetka qrupunda, paylayıcı qutuda və ya elektrik şitində ola bilər. Usta sistemi addım-addım yoxlayanda problem daha tez və təhlükəsiz tapılır.
Köhnə naqillərdə, sıxılmış kabellərdə, zədələnmiş uzatma kabelində və nəm divardan keçən xətlərdə izolyasiya zəifləyə bilər. Bu zaman cərəyanın kiçik hissəsi nəzərdə tutulmayan yola keçir və RCD xətti ayırır. Köhnə mənzillərdə və təmirdən sonra bağlanmış paylayıcı qutularda bu problem daha çox görünür. Xəttin özü köhnədirsə, elektrik xətlərinin yenilənməsi daha doğru həll ola bilər.
Hamam, mətbəx, balkon, zirzəmi və həyət xətləri nəmlə daha çox təmasda olur. Su qızdırıcısı, paltaryuyan, su nasosu və açıq hava işıqlarında kiçik sızma belə RCD-ni atdıra bilər. Nəm zonalarda rozetka tipi, qoruyucu qapaq, kabel keçidi və torpaqlama ayrıca yoxlanmalıdır. Belə hallarda gərginlik və xətt diaqnostikası problemin mənbəyini tapmağa kömək edir.
RCD-dən sonra nul xətlərinin qarışdırılması, başqa qrupun nulu ilə birləşdirilməsi və ya torpaqlama ilə yanlış kontakt qurulması cihazın atmasına səbəb ola bilər. Bu səhv çox vaxt elektrik şitində və paylayıcı qutularda görünür. Yeni avtomat əlavə ediləndə, şit yenilənəndə və ya əlavə rozetka çəkiləndə bağlantı qaydası mütləq ölçü cihazı ilə yoxlanmalıdır.
Paltaryuyan, qabyuyan, su qızdırıcısı, kombi, elektrik sobası, kondisioner, su nasosu və açıq havada işləyən avadanlıqlar RCD atmasının ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir. Bu cihazlarda qızdırıcı element, motor, elektron filtr və metal korpus olduğu üçün izolyasiya zəiflədikdə sızma riski artır.
Əgər RCD yalnız bir cihaz qoşulanda atırsa, həmin cihazın kabeli, fişi, qızdırıcı elementi və korpus izolyasiyası yoxlanmalıdır. Əgər bir neçə cihaz eyni xətdə işləyəndə atırsa, problem rozetka qrupunda və ya xəttin ümumi yükündə ola bilər. Güclü avadanlıqlar üçün ayrıca xətt tələb olunursa, elektrik avadanlıqlarının təhlükəsiz qoşulması xidməti uyğun seçimdir.
Ən təhlükəli səhv RCD-ni sistemdən çıxarmaq və ya onu adi avtomatla əvəz etməkdir. Bu, problemi həll etmir, sadəcə qorumanı ləğv edir. Nəticədə sızma davam edə, cihaz korpusu gərginlik altında qala və elektrik vurması riski arta bilər. Avtomatı zorla qaldırmaq, naqilləri ölçmədən yerini dəyişmək və nəm rozetkanı istifadə etmək də təhlükəlidir.
Evdə yalnız təhlükəsiz müşahidə aparmaq olar: RCD hansı cihaz qoşulanda atır, problem yağışdan sonra yaranırmı, hamamda nəm artanda təkrarlanırmı, yalnız bir otaqda baş verir, yoxsa bütün evdə? Amma qapaqları açıb canlı xətt üzərində sınaq aparmaq olmaz. Qısaqapanma ehtimalı varsa, qısaqapanmaların aradan qaldırılması üzrə peşəkar yoxlama lazımdır.
Peşəkar diaqnostika adətən elektrik şitindən başlayır. Usta RCD-nin nominalını, sızma həddini, avtomatların qruplara uyğunluğunu, faza-nul bağlantısını və torpaqlamanı yoxlayır. Sonra problemli qrup ayrı-ayrılıqda ayrılır, rozetkalar, paylayıcı qutular və cihaz xətləri ölçülür. Məqsəd RCD-ni atdıran real sızma nöqtəsini tapmaqdır.
Bəzən problem bir boş klemensdən, bəzən nəm rozetkadan, bəzən də köhnə kabelin divar içində zədələnməsindən yaranır. Şit düzgün yığılmayıbsa, elektrik panelinin yığılması və təmiri tələb oluna bilər. RCD nominalı xəttə uyğun deyilsə, qoruyucu cihaz düzgün seçilir və qruplar yenidən ayrılır.
RCD qaldırılan kimi yenə atırsa, yanıq qoxusu varsa, rozetkada qızma görünürsə, cihaz korpusunda elektrik hiss olunursa və ya problem hamam və su qızdırıcısı xəttindədirsə, gecikməyin. Bu əlamətlər real sızma və ya izolyasiya zədəsi demək ola bilər. Xüsusilə nəm zonalarda belə risklər insan sağlamlığı üçün daha təhlükəlidir.
RCD-nin atması çox vaxt sistemin sizi qoruduğunu göstərir. Məqsəd qorumanı susdurmaq yox, onun niyə işə düşdüyünü tapmaqdır. Düzgün diaqnostika, sağlam torpaqlama, keyfiyyətli bağlantı və uyğun avtomat seçimi ev elektrik sistemini təhlükəsiz edir. Əgər RCD tez-tez atırsa, avtomatların quraşdırılması və dəyişdirilməsi xidməti ilə birlikdə xəttin tam yoxlanması ən doğru yoldur.
