Fotorele həyət, giriş, fasad, bağ yolu və küçə tərəfi işıqlandırmasını günün işıq səviyyəsinə görə avtomatik idarə edən qurğudur. Hava qaraldıqda lampaları yandırır, səhər işıqlananda isə söndürür. Düzgün quraşdırıldıqda açarı hər gün əl ilə idarə etməyə ehtiyac qalmır, işıqlar lazımsız vaxtda yanmır və obyekt gecə təhlükəsiz görünür.
Fotorelenin etibarlı işləməsi üçün sensorun yeri, lampaların ümumi gücü, kabel xətti, nəm qoruması və avtomat seçimi birlikdə düşünülməlidir. Sensor lampanın birbaşa işığını görərsə sistem ardıcıl yanıb-sönə bilər. Açıq hava birləşmələri su alarsa RCD ata və kontaktlar qısaqapanma yarada bilər. Peşəkar quraşdırma üçün elektrik xidmətləri bölməsinə baxa və ya elektrik ustası sifarişi verə bilərsiniz.
Fotorelenin işıq sensoru ətrafdakı parlaqlığı ölçür. İşıq səviyyəsi təyin olunmuş həddən aşağı düşəndə daxili rele çıxışı aktivləşdirir və lampalara enerji verir. Səhər parlaqlıq artdıqda kontakt açılır və işıq sönür. Bəzi modellərdə işə düşmə həddi tənzimlənir, bəzilərində isə istehsalçı tərəfindən sabit qurulur.
Qısa müddətli kölgə, avtomobil farası və bulud dəyişməsi səbəbindən sistemin tez-tez reaksiya verməməsi üçün gecikmə funksiyası istifadə olunur. Keyfiyyətli fotorele bir neçə saniyəlik dəyişmələri süzür və yalnız sabit qaranlıq və ya işıq vəziyyətində keçid edir.
Sensor öz idarə etdiyi lampanın işığını görərsə, lampa yandıqda ətrafı işıqlı qəbul edib sönə, sonra yenidən qaranlıq görüb yana bilər. Bu dövr davamlı yanıb-sönmə yaradır. Sensor lampanın kölgəsində, lakin təbii gün işığını görə bilən yerdə yerləşdirilməlidir.
Avtomobil faraları, reklam lövhəsi və qonşu işıqlandırma sensora düşürsə həyət işığı gec yana və tez sönə bilər. Sensorun baxış istiqaməti obyektin real işıq səviyyəsini ölçəcək şəkildə seçilir.
Açıq havada fotorele uyğun IP qoruma dərəcəsinə malik olmalıdır. Kabel girişi aşağıdan və ya su keçirməyən keçidlə aparılmalıdır. Damdan axan su, suvarma sistemi və kondensasiya birləşmə qutusuna daxil olmamalıdır.
Əksər modellərdə giriş fazası, nul və lampaya gedən idarə olunan faza çıxışı olur. Lakin terminal işarələri və istehsalçı sxemi mütləq yoxlanmalıdır. Naqil rənglərinə kor-koranə etibar etmək olmaz; faza, nul və torpaqlama ölçü cihazı ilə müəyyən edilir.
Lampaların ümumi yükü fotorelenin kontakt gücünü keçməməlidir. Kiçik həyət işığında sensor lampaları birbaşa idarə edə bilər. Böyük fasad və çoxlu projektor sistemində kontaktor istifadə olunur. İşıqlandırma sistemlərinin quraşdırılması zamanı yük və işə düşmə cərəyanı hesablanmalıdır.
Fotorelenin daxili kontaktı məhdud cərəyan daşıyır. Çox sayda LED projektor nominal gücdən əlavə yüksək başlanğıc cərəyanı yarada bilər. Bu yük sensor kontaktını yandırıb yapışdıra bilər. Kontaktor istifadə edildikdə fotorele yalnız kontaktor bobinini idarə edir, lampaların əsas cərəyanını isə kontaktor daşıyır.
Kontaktorun nominalı, bobin gərginliyi və qoruyucu avtomat sistemə uyğun seçilir. Şitdə yer və düzgün şina bağlantısı tələb olunur. Elektrik panelinin yığılması və təmiri zamanı fotorele, kontaktor və avtomat etiketlənməlidir.
Həyət və fasad kabeli günəş, yağış, temperatur və mexaniki zədəyə davamlı olmalıdır. Torpaqdan keçən xətt qoruyucu boruda və təhlükəsiz dərinlikdə çəkilir. Divar üzərində kabel kanalı və birləşmə qutuları açıq hava üçün uyğun seçilir. Metal armaturda torpaqlama xətti sağlam olmalıdır.
Nəm zonalarda RCD və ya differensial qoruma elektrik sızmasını vaxtında ayıra bilər. Köhnə kabel və açıq birləşmələr varsa elektrik xətlərinin çəkilməsi və yenilənməsi tələb olunur. Qısaqapanma əlaməti üçün qısaqapanmaların aradan qaldırılması üzrə yoxlama aparılmalıdır.
Sensorun üzəri çirk, yarpaq və boya ilə bağlanıbsa ətrafı qaranlıq qəbul edə bilər. Sensor kölgəli yerdədirsə və ya işıq həddi çox yüksək qurulubsa, gündüz də aktiv qala bilər. Daxili rele kontaktının yapışması da lampaları daimi açıq saxlayır.
Əvvəlcə sensorun önü təmizlənir, təbii işığı görüb-görmədiyi yoxlanır və hədd ayarı tənzimlənir. Çıxışda daimi gərginlik qalırsa fotorele dəyişdirilməli və lampaların yükü yenidən hesablanmalıdır.
Lampanın işığı sensora düşürsə, zəif kontakt varsa, gərginlik dəyişirsə və LED sürücüsü fotorele ilə uyğun deyilsə sistem yanıb-sönə bilər. Avtomobil faraları da qısa müddət sensoru söndürə bilər. Sensor mövqeyi və kabel birləşmələri ardıcıl yoxlanmalıdır.
Şəbəkədə gərginlik qeyri-sabitdirsə gərginlik problemlərinin diaqnostikası aparılır. Qutudan yanıq qoxusu və çırtıltı gəlirsə sistemi söndürmək lazımdır.
Bəli, sistem avtomatik, daimi açıq və tam bağlı rejimlə qurula bilər. Bağ tədbiri və texniki iş zamanı daimi işıq, gündüz servis zamanı isə tam söndürmə faydalıdır. Rejim açarı sxem üzrə qoşulmalıdır ki, fotorele çıxışına geri gərginlik verilməsin.
Usta lampaların gücünü, sensor yerini, kabel marşrutunu, avtomat və RCD-ni yoxlayır. Quraşdırmadan sonra sensor örtülərək gecə rejimi sınaqdan keçirilir, sonra təbii işıqda sönməsi təsdiqlənir. Düzgün qurulmuş fotorele həyət işığını etibarlı avtomatlaşdırır və enerji israfını azaldır.
